تبلیغات

اسلایدر

دانلود فایل صوتی حقوق - مسئولیت‌ شغلی‌ پزشك‌

امروز:

مسئولیت‌ شغلی‌ پزشك‌:

در گذشته‌ پزشكان‌ چنین‌ عقیده‌ داشتند كه‌ پزشك‌ نباید در قبال‌ انجام‌ وظائف‌ پزشكی‌ خود مسئول‌ باشد چون‌ با كمال‌صداقت‌ و با حسن‌ سلامت‌ خواهی‌ برای‌ بیمار خود اقدام‌ می‌نماید. بنابراین‌ نباید سروكارش‌ با قانون‌ افتد تا پزشك‌ بتواند بدون‌ دغدغه‌ خاطر هركاری‌ كه‌ برای‌ بیمار خود صلاح‌ می‌داند انجام‌ دهد یا به‌ عبارتی‌ معتقد بودند كه‌ در امر طبابت‌ پزشك ‌طبق‌ اطلاعات‌ عملی‌ و تجربی‌ كه‌ آموخته‌، عمل‌ می‌كند و دستوراتی‌ را كه‌ به‌ او آموخته‌اند بكار می‌بندد ولی‌ وقتی‌ نتیجه‌ مطلوب‌حاصل‌ نمی‌شود پزشك‌ نباید مقصر شناخته‌ شود در ضمن‌ چنین‌ می‌پنداشتند كه‌ در صورت‌ وجود ترس‌ از تعقیب‌، جرات ‌تحقیق‌ و باصطلاح‌ ریسك‌ پزشكی‌ از پزشك‌ گرفته‌ شده‌ و بالتبع‌ علم‌ پزشكی‌ از پیشرفت‌ باز می‌ماند. امروزه‌ این‌ مسأله‌ راقبول‌ ندارند چون‌ پزشك‌ در اقدامات‌ خود جهت‌ تشخیص‌ و درمان‌ با آزادی‌ كامل‌ عمل‌ می‌كند و با اختیار و اراده‌ خود تصمیم‌ می‌گیرد. لذا در هیچ‌ مورد مجبور نیست‌ كوركورانه‌ و یا ندانسته‌ و بدون‌ اراده‌ عمل‌ كند. او آزاد است‌ كه‌ اگر در اقدامات‌تشخیصی‌ خود دچار تردید است‌ و یا اطلاع‌ كاملی‌ از روش‌ درمانی‌ و عواقب‌ آن‌ ندارد با همكاران‌ دیگر مشورت‌ كند و یا ازمأخذ علمی‌ كسب‌ اطلاع‌ كند. پس‌ هر كجا آزادی‌ عمل‌ در كار است‌ مسئولیت‌ كامل‌ نیز وجود دارد. لذا امروزه‌ پزشك‌ قویاَ مسئول‌ اعمال‌ خود می‌باشد. منتهی‌ درطبابت‌ اصل‌ بر این‌ است‌ كه‌ هر عملی‌ كه‌ پزشك‌ انجام‌ می‌دهد به‌ نفع‌ و صلاح‌ بیمار است ‌و قصد پزشك‌ از آن‌ عمل‌ جهت‌ بیمار، سود رسانیدن‌ به‌ وی‌ است‌ نه‌ ضرر و زیان‌ وی‌، پس‌ اگر در این‌ جریان‌ ‌ضرر و زیانی‌ به‌ بیمار برسد برخلاف‌ خواسته‌ پزشك‌ است‌ و اگر در این‌ جریان‌ پزشك‌ رعایت‌ موازین‌ علمی‌ و فنی‌ پزشكی ‌را نموده‌ و مرتكب‌ قصوری‌ نشده‌ باشد در صورتی‌ كه‌ در شروع‌ درمان‌ از بیمار یا ولی‌ او رضایت‌ گرفته‌ و برائت‌ حاصل ‌نموده‌ باشد مجرم‌ شناخته‌ نمی‌شود. از نظر اعتقاد اسلامی‌ یك‌ اصل‌ فقهی‌ داریم‌ كه‌ "لاضرر و لاضرار فی‌ الاسلام‌" یعنی‌ دراسلام‌ نه‌ كسی‌ باید ضرر ببیند و نه‌ ضرر برساند و نیز در قوانین‌ اسلامی‌، اصل‌ ضمانت‌ پیش‌بینی‌ شده‌ و قوانینی‌ در موردآن‌ موجود است‌ كه‌ در دنباله‌ همین‌ فصل‌ ماده‌ قانونی‌ آن‌ درج‌ شده‌ است‌.

 

اصولا مسئولیت‌ پزشك‌ می‌تواند به‌ یكی‌ از سه‌ صورت‌ زیر باشد.

الف‌) مسئولیت‌ پزشك‌ وقتی‌ كه‌ جنبه‌ حقوقی‌ داشته‌ باشد: در اینجا شاكی‌ (معمولا بیمار) به‌ مرجع‌ قضائی‌ مراجعه‌ و شكایت‌خود را مطرح‌ نموده‌ و تقاضای‌ غرامت‌ می‌كند و ادعا می‌كند كه‌ درمان‌ پزشك‌ غلط بوده‌ و باعث‌ متضرر شدن‌ وی‌ گردیده‌است‌. در اینجا اگر با نظر كارشناسی‌ پزشك‌ قانونی‌، پزشك‌ مقصر شناخته‌ شود محكومیت‌ و مجازات‌ وی‌ از نوع‌ حقوقی‌خواهد بود و پزشك‌ باید غرامت‌ آنرا كه‌ دادگاه‌ تعیین‌ می‌كند بپردازد. این‌ نوع‌ محكومیت‌ قابل‌ بیمه‌ شدن‌ است‌. تیم‌ پزشكی‌می‌تواند بیمه‌ شود تا چنانچه‌ محكومیت‌ صادر شد بیمه‌ خسارت‌ وارده‌ را بپردازد. بیشترین‌ نوع‌ محكومیت‌ صاحبان‌ حرف ‌پزشكی‌ در این‌ دسته‌ قرار می‌گیرد.

مثال‌ 1 - جراحی‌ كه‌ هنگام‌ عمل‌ جراحی‌ بعلت‌ عدم‌ دقت‌ كافی‌ به‌ تنه‌ شریان‌ یا عصب‌ آسیب‌ وارد می‌آورد و به‌ این‌ ترتیب ‌سبب‌ نقص‌ عضو غیرعمد می‌شود، با نظر كارشناسی‌ پزشكی‌ قانونی‌ خسارت‌ وارده‌ بر حسب‌ قانون مجازات اسلامی، دیه یا ارش و یا هر دو،‌ در دادگاه‌ تعیین‌شده‌ و پزشك‌ باید آنرا بپردازد.

مثال‌ 2 - پزشك‌ اشتباهاَ اقدام‌ به‌ عمل‌ جراحی‌ بازكردن‌ شكم‌ وبرداشتن‌ آپاندیس‌ بیمار می‌كند در حالیكه‌ آزمایشات‌ بعدی‌ثابت‌ می‌كند آپاندیسیت‌ نبوده‌ و درد شكم‌ وی‌ ناشی‌ از سالپنژیت‌ و یا ابتلای‌ به‌ انگل‌ روده‌ای‌ بوده‌ است‌. در اینجا چنانچه ‌پزشك‌ در تشخیص‌ خود دچار اشتباه‌ شده‌ باشد مجازات‌ آن‌ حقوقی‌ است‌ كه‌ بایستی‌ خسارات‌ مالی‌ وارده‌ را بپردازد و درصورتی‌ كه‌ ثابت‌ شود این‌ عمل‌ با آگاهی‌ و قصد وی‌ سودجوئی‌ بوده‌ است‌ قصور وی‌ جنبه‌ كیفری‌ پیدا كرده‌ و خطای‌ وی‌عمدتلقی‌ می‌گردد و مجازات‌ كیفری‌ خواهد داشت‌ كه‌ در اینصورت‌ برحسب‌ نوع‌ و میزان‌ جنایت‌، پزشك‌ خاطی‌ مشمول‌ تعزیر- قصاص‌ و یا دیه‌ خواهد بود.

ب‌) مسئولیت‌ پزشك‌ وقتی‌ كه‌ جنبه‌ جزائی‌ یا كیفری‌ داشته‌ باشد: در اینجا مسئولیت‌ پزشك‌ فقط جنبه‌ جزائی‌ دارد. فرضاَ پزشكی‌ كه‌ اقدام‌ به‌ سقط جنائی‌ یا پزشكی‌ كه‌ اقدام‌ به‌ صدور گواهی‌ خلاف‌ می‌كند و با اینكار به‌ خزانه‌ دولت‌ و یا شخص‌ ثالث ‌خسارت‌ وارد می‌كند. در اینحالت‌ مجازات‌ وی‌ جنبه‌ جزائی‌ خواهد داشت‌ كه‌ ممكن‌ است‌ علاوه‌ بر جریمه‌ نقدی‌ مشمول‌ شلاق‌،زندان‌ یا قصاص‌ گردد. این‌ نوع‌ مسئولیت‌ یا مجازات‌ آن‌ را نمیتوان بیمه‌ كرد چون‌ در اینجا پزشك‌ باید شخصاَ جوابگو باشد و نمی‌توان‌ كسی‌ را استخدام‌ نمود كه‌ به‌ جای‌ دیگری‌ شلاق‌ خورده‌ یا روانه‌ زندان‌ شود.

ج‌) مسئولیت‌ پزشك‌ هم‌ جنبه‌ حقوقی‌ و هم‌ جنبه جزائی‌ (كیفری‌) داشته‌ باشد: مانند انجام‌ سقط جنائی‌ جنینی‌ است‌ كه‌ روح‌ در اودمیده‌ باشد ‌ (یعنی بیش‌ از 4 ماه‌ سن‌ داشته‌ باشد) و در این‌ جریان‌ مادر بعلت‌ عوارض‌ ناشی‌ از سقط جنائی‌ فوت‌ كند.  قتل‌جنین و مرگ مادر‌ مشمول‌ پرداخت دیه می‌شود یعنی‌ مجازات‌ آن‌ حقوقی‌ است و اسقاط جنین جنبه جزائی‌ دارد .